มาบตาพุด

ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับมาบตาพุด 

                ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับมาบตาพุดได้นำเสนอแล้วในบทที่ 2 (2.3 มาบตาพุดจากอดีตถึงวันนี้) ทั้งในเรื่องประวัติความเป็นมา และสาเหตุของปัญหา ตลอดจนวิวัฒนาการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น ในช่วงตั้งแต่ พ.ศ. 2535  จนถึงปัจจุบัน การเก็บข้อมูลก่อนหน้านั้นทำได้ยากเนื่องจากไม่มีการจดบันทึก ต้องลงพื้นที่เพื่อสอบถามคนที่เคยอาศัยอยู่เดิมแต่ก็ไม่ค่อยได้คำตอบมากนัก เนื่องจากย้ายมาจากที่อื่น หลังจากตั้งนิคมอุตสาหกรรม

                ผู้วิจัยจึงได้ค้นหาจากภาพเก่า เพราะตั้งแต่ พ.ศ. 2520 หาดทรายทองอันเป็นที่ตั้งของนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดในปัจจุบัน ยังไม่เป็นสถานที่ที่คนนิยมมาพักผ่อน เพราะการเดินทางไม่สะดวก และค่อนข้างเปลี่ยว แต่กลับเป็นสถานที่พักตากอากาศทุกปีของนิสิตคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพราะเพื่อนมีบ้านพักตากอากาศที่นั่น (เจ้าของบ้านคือ คุณอดินันท์ สิงหิรัญและคุณมาเรีย เกตุเลขา ซึ่งเป็นนักแสดงที่มีชื่อเสียงในขณะนั้น) ในการเดินทางจะต้องนั่งรถบัสจากรุงเทพมาลงที่ถนนใหญ่ แวะซื้อเสบียงอาหารที่ตลาดสำหรับการพักค้างคืน 2-3 วัน แล้วหาเช่ารถสองแถววิ่งเข้าไปส่งใช้เวลาเดินทาง ประมาณ ครึ่งชั่วโมง ที่ดินส่วนใหญ่จะเป็นดินทราย แห้งแล้ง ผ่านไร่มันสำปะหลังจนถึงบ้านพักริมหาด และจะต้องนัดรถสองแถวคันเดิมมารับ เมื่อถึงที่พักก็อยู่อาศัยได้สะดวก เพราะสามารถซื้ออาหารทะเลจากชาวประมง และมี ปูลมจำนวนมาก รูปที่ 4.5 เป็นภาพที่แสดงถึงหาดทรายทอง ในปี พ.ศ. 2520 ก่อนที่จะเปลี่ยนเป็นพื้นที่อุตสาหกรรมมาบตาพุดในปัจจุบัน

 

มาบตาพุดในปี พ.. 2520

มาบตาพุดในปี พ.. 2553

รูป เปรียบเทียบภาพพื้นที่มาบตาพุดในปี พ.ศ. 2520 และ.. 2553

เทศบาลเมืองมาบตาพุด 

                ประวัติความเป็นมา

                เทศบาลเมืองมาบตาพุด ได้รับการจัดตั้งเมื่อวันที่ 3 มกราคม 2535 โดยยกฐานะจากสุขาภิบาล มาบตาพุด ตามพระราชกฤษฎีการจัดตั้งเทศบาลซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ ลงวันที่ 4 ธันวาคม 2534  มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่  3  มกราคม 2535  ปัจจุบันได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง มาบตาพุดเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม  2544 

               ข้อมูลทั่วไป  

                            ชื่อภาษาไทย                   เมืองมาบตาพุด

                            ชื่อภาษาอังกฤษ               Map Ta Phut Town

                            นายกเทศมนตรี               นายถวิล โพธิบัวทอง

                            รหัสทางภูมิศาสตร์           21XX

                            ประชากร                          43,892 คน จำนวน 31,531 ครัวเรือน (พ.ศ. 2551)

                            พื้นที่                                   144.575 ตร.กม.

                            ความหนาแน่น               261 คน/ตร.กม.

                            ที่ตั้ง สำนักงาน              สำนักงานเทศบาลเมืองมาบตาพุด เลขที่ 9 

                                                                      ถนนเมืองใหม่มาบตาพุดสาย 7                                     

                                                                     ตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง

                                                                      รหัสไปรษณีย์ 21150

                                                                      โทรศัพท์ (+66) 0-3868-5562-6

                                                                      โทรสาร (+66) 0-3868-7981

                            เว็บไซต์                          www.maptaphutcity.go.th

ที่ตั้ง  

                เทศบาลเมืองมาบตาพุด  ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองระยอง และพื้นที่บางส่วนของกิ่งอำเภอ นิคมพัฒนา  ครอบคลุมพื้นที่ 5 ตำบล ได้แก่

                – ตำบลมาบตาพุด

                – ตำบลห้วยโป่ง

                – ตำบลมาบข่า (บางส่วน)

                - ตำบลทับมา (บางส่วน) 

                – ตำบลเนินพระ (บางส่วน)

                – เกาะสะเก็ด

เนื้อที่ อาณาเขต

                เทศบาลเมืองมาบตาพุดมีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 165.575 ตารางกิโลเมตร โดยเป็นพื้นที่บนบกที่สามารถใช้ประโยชน์ได้ประมาณ 144.575 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 87.32 ของพื้นที่ทั้งหมด) ที่เหลือเป็นทะเลประมาณ  21.000 ตารางกิโลเมตร

                เทศบาลเมืองมาบตาพุดอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  3  (สุขุมวิท)  ระยะทางประมาณ 204  กิโลเมตร และอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัดระยอง (ศูนย์ราชการจังหวัดระยอง)  ประมาณ  8 กิโลเมตร ห่างจากจังหวัดระยองประมาณ 20  กิโลเมตร  มีอาณาเขตติดต่อ  ดังนี้

                – ทิศเหนือจด ตำบลมาบข่า  อำเภอเมืองระยอง  กิ่งอำเภอนิคมพัฒนา

                – ทิศใต้จด อ่าวไทย

                – ทิศตะวันออกจด ตำบลเนินพระ  ตำบลทับมา  อำเภอเมือง  จังหวัดระยอง

                – ทิศตะวันตกจด  อำเภอบ้านฉาง  จังหวัดระยอง

รูป แผนที่แสดงอาณาเขตการปกครองและขอบเขตชุมชนเทศบาลเมืองมาบตาพุด 

ชุมชน   

                เทศบาลเมืองมาบตาพุดมีชุมชนย่อย จำนวน  33 ชุมชน ปัจจุบันมีการขยายชุมชนเพิ่มขึ้นอย่างการขยายตัวของชุมชน เป็นประเด็นที่น่าสนใจ ซึ่ง จำเป็นต้องศึกษาเหตุผลเพิ่มเติม รายละเอียดเกี่ยวกับชุมชนจะนำเสนอในหัวข้อต่อไป

ประชากร  

              จำนวนประชากรและบ้านจากทะเบียนราษฎรพบว่า เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดมีจำนวนครัวเรือนทั้งสิ้น 31,531 ครัวเรือน ประชากรทั้งสิ้น 43,892 คน เป็นชาย 22,133 คน หญิง 21,759 คน ความหนาแน่นของประชากรประมาณ 261 คน/ตารางกิโลเมตร (ตารางที่ 4.9)

ตารางที่ 4.9           ข้อมูลประชากรในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด

ลำดับที่ ตำบล จำนวน ครัวเรือน จำนวนประชากร ร้อยละของ ครัวเรือนทั้งหมด ร้อยละของประชากรทั้งหมด
1 มาบตาพุด 14,002 19,289 44.41 43.95
2 ห้วยโป่ง 9,229 13,621 29.27 31.03
3 เนินพระ 5,497 7,814 17.43 17.8
4 ทับมา 1,049 1,209 3.33 2.76
5 มาบข่า 1,754 1,959 5.56 4.46
รวม   31,531     43,892 100 100

หมายเหตุ:    ข้อมูล  ณ  เดือนกุมภาพันธ์  2551

ที่มา:            งานทะเบียนราษฎร สำนักปลัดเทศบาล

โครงสร้างการบริหารและอำนาจหน้าที่ 

                นายกเทศมนตรี มาจากการเลือกตั้งจากประชาชนในเขตเทศบาลโดยตรง อยู่ในตำแหน่งคราวละ  4 ปี ทำหน้าที่บริหารราชการของเทศบาลตามกฎหมาย นายกเทศมนตรีแต่งตั้งรองนายกเทศมนตรี ซึ่งไม่ใช่สมาชิก สภาเทศบาลเป็นผู้ช่วยเหลือในการบริหารราชการของเทศบาล จำนวน 3 คน

                สมาชิกสภาเทศบาลทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ  ประกอบด้วย สมาชิกสภาเทศบาลที่มาจากการเลือกตั้งจากประชาชนในเขตเทศบาล จำนวน 18 คน อยู่ในตำแหน่งคราวละ 4 ปี ข้าราชการประจำของเทศบาลมีปลัดเทศบาลเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด และรองปลัดเทศบาลเป็นผู้ช่วย

             ส่วนงานการบริหารประกอบด้วย (ตารางที่ 4.10)

             1. สำนักปลัดเทศบาล             

             2. สำนักการช่าง      

             3. สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม          

             4. สำนักการคลัง     

             5. กองวิชาการและแผนงาน

             6. กองการศึกษา

             7. กองช่างสุขาภิบาล

             8. กองสวัสดิการสังคม

ตารางที่ 4.10 ข้อมูลอัตรากำลังของพนักงานเทศบาล

หน่วยงาน พนักงานเทศบาล ลูกจ้าง จำนวนบุคลากรทั้งสิ้น
ประจำ ตามภารกิจ ทั่วไป รวม
สำนักปลัดเทศบาล 44 17 25 30 72 116
สำนักการช่าง 36 18 36 52 106 142
สำนักการสาธารณสุขฯ 35 21 22 105 148 183
สำนักการคลัง 36 4 1 8 13 49
กองวิชาการและแผนงาน 18 3 4 11 18 36
กองการศึกษา 14 8 15 15 38 52
กองช่างสุขาภิบาล 11 4 13 7 24 35
กองสวัสดิการสังคม 10 1 3 7 11 21
รวม 204 75 116 228 419 623

หมายเหตุ:    ข้อมูล  ณ  เดือนมีนาคม  2551

ที่มา:             สำนักปลัดเทศบาลเมืองมาบตาพุด

ศาสนา 

             ศาสนาสถานที่เกี่ยวข้องกับศาสนามีดังนี้

             – วัดในพระพุทธศาสนา                   จำนวน 11 แห่ง 

             – มัสยิดของอิสลาม                         จำนวน 4 แห่ง 

             – ศาลเจ้า                                            จำนวน 3 แห่ง 

             – คริสตจักร                                        จำนวน 1 แห่ง 

ตารางที่ 4.11 รายชื่อศาสนสถานในเทศบาลเมืองมาบตาพุด

วัดในพระพุทธศาสนา มัสยิดของอิสลาม ศาลเจ้า คริสตจักร
  1. วัดโสภณวนาราม
  2. วัดตากวน
  3. วัดมาบชลูด
  4. วัดชากลูกหญ้า
  5. วัดโขดหิน
  6. วัดใหม่ซอยคีรี
  7. วัดหนองแฟบ
  8. วัดห้วยโป่ง
  9. วัดเขาไผ่
  10.  วัดกรอกยายชา
  11. วัดมาบตาพุด
  1. มัสยิดญามีอุ้ลมุบตาดี
  2. มัสยิดอิมาดุดดีน
  3. สมาคมอิสลามมูฮัมมาดียะห์
  4. มัสยิดนูรุ้ลฮิดายะห์
  5. ศาลเจ้ามาบตาพุด
  6. ศาลเจ้าแม่จันเท
  7. ศาลเจ้าห้วยโป่ง
  8. คริสตจักรระยองเมโธรดิสท์
  1. ศาลเจ้ามาบตาพุด
  2. ศาลเจ้าแม่จันเท
  3. ศาลเจ้าห้วยโป่ง
  1. คริสตจักรระยองเมโธรดิสท์

การศึกษา 

               สถานศึกษาที่อยู่ในพื้นที่ของเทศบาลเมืองมาบตาพุดมีทั้งหมด 15 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จำนวน 5 แห่ง ดังนี้

ตารางที่ 4.12 รายชื่อสถานศึกษาในเทศบาลเมืองมาบตาพุด

โรงเรียน  จำนวน ชื่อ 
สังกัดเทศบาล 1
  1. โรงเรียนเทศบาลมาบตาพุด
สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา 7
  1. โรงเรียนบ้านมาบตาพุด
  2. โรงเรียนวัดห้วยโป่ง
  3. โรงเรียนวัดโขดหิน
  4. โรงเรียนวัดมาบชลูด
  5. โรงเรียนวัดตากวน
  6. โรงเรียนวัดชากลูกหญ้า
  7. โรงเรียนบ้านหนองแฟบ
สังกัดกรมสามัญศึกษา   2
  1. โรงเรียนระยองวิทยาคม นิคมอุตสาหกรรม
  2. โรงเรียนมาบตาพุดพันพิทยาคาร
สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน 3
  1. โรงเรียนมณีวรรรณวิทยา
  2. โรงเรียนวุฒินันท์
  3. โรงเรียนศิริพรระยอง
สังกัดกรมอาชีวศึกษา   2
  1. วิทยาลัยเทคนิคมาบตาพุด
  2. วิทยาลัยสารพัดช่างระยอง
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 5
  1. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดห้วยโป่ง 
  2. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดมาบชลูด
  3. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโรงเรียนบ้านหนองแฟบ
  4. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลเมืองมาบตาพุดชุมชนมาบข่า 
  5. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดตากวน
รวม 20  

กีฬา นันทนาการ  พักผ่อน 

               เทศบาลเมืองมาบตาพุดมีสถานที่ออกกำลังกายและพักผ่อนหย่อนใจ  ดังนี้

               – สวนสาธารณะมาบชลูด

               – สวนสาธารณะซอยประปา 2

               – สวนสาธารณะลับแล

               – สวนสาธารณะมาบใน

               – สวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติราชทัณฑ์ (อยู่ในระหว่างดำเนินการก่อสร้าง)

               – หาดสนกระซิบ

               – หาดสุชาดา

สาธารณสุข 

               สถานบริการด้านสาธารณสุขที่อยู่ในพื้นที่ของเทศบาลเมืองมาบตาพุดมีทั้งหมด 27 แห่ง ประกอบด้วยโรงพยาบาลรัฐบาล 1 แห่ง โรงพยาบาลเอกชน 1 แห่ง คลินิก 16 แห่ง คลินิกทันตแพทย์ 3 แห่ง ศูนย์บริการสาธารณสุขของเทศบาลเมืองมาบตาพุด 5 แห่ง

ตารางที่ 4.13 สถานบริการสาธารณสุขของเทศบาลเมืองมาบตาพุด

โรงพยาบาล  ชื่อ  จำนวน จำนวนเตียง
รัฐบาล โรงพยาบาลมาบตาพุด 1 30
เอกชน โรงพยาบาลมงกุฎระยอง  1 100
คลินิก   16  
คลินิกทันตแพทย์   3  
ศูนย์บริการสาธารณสุขของเทศบาลเมืองมาบตาพุด  ศูนย์บริการสาธารณสุขเนินพยอม 6  
ศูนย์บริการสาธารณสุขตากวน    
ศูนย์บริการสาธารณสุขเกาะกก    
ศูนย์บริการสาธารณสุขมาบข่า    
ศูนย์บริการสาธารณสุขโขดหิน    
สถานีอนามัยมาบตาพุด    
รวม  27 130

การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย 

                เทศบาลเมืองมาบตาพุดจัดให้มีการปฏิบัติหน้าที่ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยต่างๆ ที่เกิดขึ้น เช่น  อบรมให้ความรู้ด้านอัคคีภัย  แก่โรงงานอุตสาหกรรม  อาสาสมัครของชุมชนต่างๆ  ในเขตพื้นที่ระงับเหตุอัคคีภัย อุทกภัย รถบรรทุกสารเคมีพลิกคว่ำและอุบัติเหตุบนเส้นทางจราจร  เป็นต้น รวมทั้ง จัดให้มีการฝึกซ้อมทุกสัปดาห์ ตามระเบียบปฏิบัติประจำวัน  ทุกวันพุธ และวันศุกร์  เวลา  09.00 – 12.00 น. 

ตารางที่ 4.15 สถิติการปฏิบัติหน้าที่ในรอบปี (1  ม.ค.- 31  ธ.ค.  2550) 

รายการ จำนวน (ครั้ง) 
อุบัติเหตุรถยนต์  (ช่วยเหลือกู้ภัย)       5
เพลิงไหม้หญ้า 209
เพลิงไหม้โรงงาน 8
เพลิงไหม้อาคาร/บ้านเรือน 7
เพลิงไหม้รถยนต์ 7
บริการน้ำบ้านเรือนประชาชน 694
อบรมดับเพลิงเบื้องต้นในเขตเทศบาล 55
ร่วมซ้อมแผนอพยพให้กลุ่มโรงงาน 46
งมศพคนจมน้ำ 5
ดูดน้ำท่วมขัง 27
เพลิงไหม้แนวท่อก๊าซ 1
เพลิงไหม้หม้อแปลงไฟฟ้า 4
เพลิงไหม้ถังแก๊ส 1
ตัดต้นไม้ที่กีดขวาง 6

ตารางที่ 4.16  อุปกรณ์ สิ่งอำนวยการด้านความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของเทศบาลเมืองมาบตาพุด

ประเภท รายการ รายละเอียด จำนวน
สถานีดับเพลิง    2  สถานี
รถดับเพลิงชนิดบันไดเลื่อนอัตโนมัติ ความจุน้ำ 1,000  ลิตร เคมีโฟม 1,000 ลิตร ความสูง  30 เมตร 1 คัน
รถดับเพลิงชนิดเคมีโฟม ความจุน้ำ 6,000  ลิตร เคมีโฟม  6,000  ลิตร ผงเคมีแห้ง  250 กิโลกรัม 4 คัน
รถยนต์ปิคอัพ สายตรวจ อปพร. งานป้องกันฯ ตรวจการณ์เคลื่อนที่เร็ว 3 คัน
รถยนต์ บรรทุกเครื่องหาบหาม 2 คัน
กู้ภัยขนาดกลางพร้อมอุปกรณ์  1  คัน
รถบรรทุกโฟมชนิดลากจูง  ความจุ  2,000  ลิตร  2  คัน
รถบรรทุกน้ำดับเพลิงอเนกประสงค์  ความจุ  5,000  ลิตร  5 คัน
ความจุ  10,000  ลิตร  2  คัน
ความจุ  12,000  ลิตร  2  คัน
เครื่องช่วยหายใจ ชนิดถังเหล็ก  ขนาด  300  บาร์  17 เครื่อง
ชนิดคาร์บอน  ขนาด  300  บาร์ 16 เครื่อง
ชุดป้องกันความร้อน 2,000 F  13  ชุด 
(NOMAX)  360  F 20  ชุด
ชุดประดาน้ำ    2  ชุด
ชุดป้องกันสารเคมี  LEVEL A 5  ชุด
เครื่องปั๊มลม พร้อมสายลมและอุปกรณ์ครบชุด  1  ชุด
เครื่องอัดก๊าซไนโตรเจน สำหรับเครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง พร้อมอุปกรณ์ 1  ชุด
เครื่องอัดอากาศ สำหรับเครื่องช่วยหายใจแรงดันสูงแบบประจำที่  1  ชุด
เครื่องค้นหาและวัดความลึกใต้น้ำ  (ซาวเดอร์)  1  เครื่อง
เครื่องสูบน้ำดับเพลิง  ชนิดหาบหาม   14 เครื่อง
เจ้าหน้าที่ป้องกันฯ    57  คน 
แหล่งน้ำที่ใช้ในการดับเพลิง  ข้างทางหลวงสาย 36 ~8,000  ลบ.ม. ระยะห่างสถานีดับเพลิง  11  ก.ม. 1 แห่ง 
สระไทยรัฐ  ~ 36,000  ลบ.ม.  ระยะห่างสถานีดับเพลิง  6  ก.ม. 1 แห่ง 
ฝายศาลาบ้านบน  ~ 2,500  ลบ.ม.  ระยะห่างสถานีดับเพลิง  5  ก.ม. 1 แห่ง 
ฝายหนองหวายโสม  ~ 4,000  ลบ.ม.  ระยะห่างสถานีดับเพลิง  3  ก.ม. 1 แห่ง 
คลองน้ำหู  ~ 9,000 ลบ.ม.  ระยะห่างสถานีดับเพลิง  7  ก.ม. 1 แห่ง 
สระน้ำเมืองใหม่มาบตาพุด  ~ 5,000  ลบ.ม.  ระยะห่างสถานีดับเพลิง  5  ก.ม. 1 แห่ง 
บ่อน้ำธรรมชาติ หน้างานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย  ~ 12  ลบ.ม. 1 แห่ง 

ตารางที่ 4.17 แผนการฝึกซ้อมตามแผนฉุกเฉินแบ่งตามระดับความรุนแรง 

ระดับความรุนแรง  ความหมาย 
ภาวะฉุกเฉินระดับที่  1 –  เป็นภัยขนาดเล็กในโรงงาน หรือตามเส้นทางขนส่ง  –  เจ้าหน้าที่ของโรงงานที่เกิดเหตุหรือโรงงานใกล้เคียงจุดบนเส้นทางที่เกิดเหตุจากการขนส่ง สามารถควบคุมได้
ภาวะฉุกเฉินระดับที่  2 –  เกินความสามารถของโรงงานที่เกิดเหตุ–  ต้องขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานภายนอก  เช่น  กองอำนวยการป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน (กอ.ปพร.) อำเภอ กิ่งอำเภอ เทศบาลท้องที่หรือโรงงานข้างเคียง
ภาวะฉุกเฉินระดับที่  3 –  กองอำนวยการป้องกันภัยฝ่ายพลเรือนท้องที่ ไม่สามารถระงับภัยและควบคุมสถานการณ์ได้–  ต้องขอความช่วยเหลือจาก กอ.ปพร. จังหวัดระยอง จังหวัดใกล้เคียง รวมทั้งหน่วยสนับสนุนจากภายนอกระดับอื่นๆ ฯลฯ

เศรษฐกิจ

ตารางที่ 4.18 ลักษณะทางเศรษฐกิจ 

ประเภทสถานประกอบการ  รายการ  จำนวน (แห่ง)
พาณิชยกรรม สถานีบริการน้ำมัน 15
ตลาดสดเทศบาล 1
ตลาดสดเอกชน 3
ร้านค้าทั่วไป  373
การบริการ โรงแรม  2 (289  ห้อง)
ธนาคารเอกชน 5
ธนาคารกรุงไทย 1
ธนาคารออมสิน 1
สถานที่จำหน่ายอาหารตาม  พ.ร.บ. สาธารณสุข  พ.ศ. 2535  148
สถานที่สะสมอาหารตาม  พ.ร.บ. สาธารณสุข  พ.ศ. 2535  298
สถานประกอบการเทศพาณิชย์ สถานธนานุบาลของรัฐ 1
โรงฆ่าสัตว์ 1

โรงงานอุตสาหกรรมในนิคมอุตสาหกรรมต่าง ๆ  มีจำนวน  140  แห่ง  ดังนี้ 

ตารางที่ 4.19 สถานประกอบการด้านอุตสาหกรรม 

ลำดับ สถานที่ตั้งโรงงาน จำนวน
1 นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด 68
3 นิคมอุตสาหกรรมเหมราชตะวันออก 41
4 นิคมอุตสาหกรรมเอเชีย 8
5 นิคมอุตสาหกรรมผาแดง 4
6 ท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด 11
7 นิคมอุตสาหกรรมอาร์ ไอ แอล 8
รวม 140

หมายเหตุ:           ข้อมูล  ณ  เดือนเมษายน  2554

ที่มา:                      สำนักงานการนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด  (www.mtpie.com/tha/)

ลักษณะทรัพยากร 

แหล่งน้ำ

                – ลำคลอง จำนวน 18 แห่ง

                – ฝายคอนกรีต จำนวน 23 แห่ง  

การระบายน้ำ  

                สภาพการระบายน้ำในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด 

                – พื้นที่น้ำท่วมถึงมีจำนวนร้อยละ 1 ของพื้นที่ทั้งหมด

                – ระยะเวลาเฉลี่ยที่น้ำท่วมขังนานที่สุด 5 วัน  ประมาณช่วงเดือน กันยายน

                – สาเหตุของน้ำท่วมขัง

                            – การถมที่ดินกีดขวางทางน้ำธรรมชาติ

                            – ท่อระบายน้ำสาธารณะไม่เพียงพอ

ระบบรวบรวมและบำบัดน้ำเสีย  

                – ระบบรวบรวมน้ำเสียเป็นชนิดท่อระบายรวม  (Combined Sewer)   ความยาว  10,350 เมตร

                – ระบบบำบัดน้ำเสียที่ใช้บ่อเติมอากาศ (Aerated Lagoon) ขนาดความสามารถในการรองรับน้ำเสียสูงสุด 15,000 ลบ.ม./วัน

                – สถานที่ตั้ง เลขที่ 2 ถนนปกรณ์สงเคราะห์ราษฎร์  ต.ห้วยโป่ง  อ.เมือง  จ.ระยอง 

                – ปริมาณน้ำเสียที่เข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียประมาณ 1,000  ลบ.ม./วัน

                – ปริมาณน้ำเสียที่บำบัดได้  1,000  ลบ.ม./วัน

การกำจัดขยะมูลฝอย  

                – ปริมาณขยะมูลฝอยที่กำจัดได้ประมาณ  70  ตัน/วัน โดยแยกเป็น

                            – ขยะมูลฝอยของเทศบาลประมาณ 60  ตัน/วัน  

                            – ขยะจาก อบต. ที่อยู่ใกล้เคียง คือ  อบต.ทับมา  อบต.เนินพระ  อบต.เชิงเนิน  อบต.น้ำคอก  และขยะจากบริษัทเอกชน ประมาณ  10  ตัน/วัน

                – วิธีการกำจัดขยะมูลฝอย ใช้วิธีการฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาล

                - สถานที่ตั้ง  เลขที่  15  ถนนเทศบำรุง  ต.มาบตาพุด  อ.เมือง  จ.ระยอง  ห่างจากเทศบาล ประมาณ  8  กิโลเมตร

                - สภาพการเป็นเจ้าของที่ดิน ท้องถิ่นจัดซื้อเอง  เมื่อ พ.ศ.2537  จำนวน  33 ไร่  3 งาน 16 ตารางวา  ราคาประมาณ  18,000,000 บาท  และจัดซื้อเพิ่มเติมปี 2549  จำนวน  8 ไร่  1 งาน  ราคาประมาณ 10,000,000  บาท

ลักษณะโครงสร้างพื้นฐาน 

การคมนาคม / การจราจร

               ถนนที่อยู่ในความรับผิดชอบ ของเทศบาลเมืองมาบตาพุด  มีจำนวนทั้งสิ้น 355 สาย

ตารางที่ 4.21 ถนนของเทศบาลเมืองมาบตาพุด

ชนิดของถนน/สะพาน จำนวน (สาย/แห่ง) ความยาว (กิโลเมตร)
ถนนคอนกรีต 79 58,029
ถนนลาดยางแอสฟัลท์ติก 208 35,739
ถนนลูกรัง 68 41,153
สะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก 40 -

หมายเหตุ:            ข้อมูล   ณ   เดือนมีนาคม   2550

ที่มา:                       สำนักการช่าง  เทศบาลเมืองมาบตาพุด

ระบบการคมนาคม

                ระบบการคมนาคมที่เชื่อมโยงอย่างเป็นระบบระหว่างการคมนาคมทางบก ทางน้ำ ทางรถไฟ  และทางอากาศ  ดังนี้

การคมนาคมทางบก

                – ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3  (ถนนสุขุมวิท)

                             - เริ่มจากกรุงเทพฯ ผ่านจังหวัดสมุทรปราการ ชลบุรี ระยอง  และตราด 

                             – ระยะทางประมาณ  360  กิโลเมตร ผิวจราจร  4  ช่องทาง 

                             – เส้นทางขนส่งสินค้าและวัตถุดิบจากภาคต่างๆ มายังภาค ตะวันออก

                             - ปัจจุบันมีสภาพการจราจรที่แออัดมาก

                – ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  36  (พัทยา-ระยอง) 

                            – เริ่มจากจังหวัดชลบุรี  (แยกกระทิงลาย) เป็นเส้นทางเชื่อมไปสู่จังหวัดระยอง  จันทบุรี ตราด 

                            – ระยะทางประมาณ  75  กิโลเมตร  มีผิวจราจร  4  ช่องทาง 

                            – ช่วยย่นระยะทางจากกรุงเทพฯ จึงมีผู้นิยมใช้มาก

                – ถนนเลี่ยงเมืองหมายเลข  36  (ถนนสุขประยูร) 

                            – เป็นถนนเลี่ยงเมืองสายใหม่ที่แยกจากอำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี  มายังจังหวัดระยอง  จันทบุรี  และตราด 

การคมนาคมทางรถไฟ

                เส้นทางรถไฟจากกรุงเทพฯ ผ่านจังหวัดฉะเชิงเทรา นิคมอุตสาหกรรมแหลมฉบังถึงนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด สำหรับใช้ขนส่งวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์และสินค้าจากโรงงานที่ตั้งอยู่ในบริเวณนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด  และนิคมอุตสาหกรรม แหลมฉบัง

การคมนาคมทางน้ำ

               ท่าเรือน้ำลึกตั้งอยู่ที่บริเวณนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด เพื่อรองรับการพัฒนาด้านอุตสาหกรรม และการขนส่งที่เกิดขึ้นตามแผนพัฒนาพื้นที่บริเวณชายฝั่งทะเลตะวันออก เป็นท่าเรือที่เปิดให้บริการแก่ผู้ประกอบการ  ทั้งในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดและนิคมอุตสาหกรรมอื่น ๆ  ประกอบด้วย ท่าเทียบเรืออุตสาหกรรม มาบตาพุด ระยะที่ 1 และระยะที่    2  ดังนี้

ตารางที่ 4.22 ท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด  ระยะ  1

ประเภทท่าเรือ คุณสมบัติ ชนิดท่าเทียบเรือ การบริหารจัดการ รายละเอียด
ท่าเรือสาธารณะ  (Public  Terminal)  เป็นท่าเรือที่ไม่จำกัดผู้ใช้บริการที่การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยลงทุน ก่อสร้าง ท่าเทียบเรือทั่วไป (General Cargo Berth) บริษัท ไทยพรอสเพอริตีเทอมินอลจำกัด (TPT) -              ท่าเทียบเรือน้ำลึก ความยาวหน้าท่า 330 เมตร สามารถรองรับเรือสินค้าทั่วไปขนาด 20,000-              DWT เข้าจอดเทียบได้ครั้งละ 2 ลำ ความลึกหน้าท่า 12.2 เมตร-              ท่าเทียบเรือชายฝั่งขนาดความยาว 135 เมตร-              ที่ดินหลังท่า 49 ไร่ 3 งาน 70 ตารางวา-              อาคารเก็บสินค้า 4,000 ตารางเมตร-              พื้นที่กองเก็บสินค้ากลางแจ้งประมาณ 75,000 ตารางเมตร
ท่าเทียบเรือสินค้าเหลว (Liquid Cargo Berth) บริษัท ไทยแทงค์ เทอร์มินอล  จำกัด (TTT) -              ความยาว 280 เมตร จำนวน 2 ท่า สามารถรองรับเรือขนาด 50,000 DWT ได้ 1 ลำ/1 ท่า-              ที่ดินหลังท่าจำนวน 169 ไร่
ท่าเรือเฉพาะกิจ (Dedicated Terminal) ท่าเทียบเรือ RBT   บริษัท ท่าเรือระยอง จำกัด ท่าเทียบเรือขนาดความยาว 1,002 เมตร
ท่าเทียบเรือ NFC   บริษัทปุ๋ยแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) -                 ความยาวท่าเทียบเรือ 265 เมตร-                 พื้นที่หลังท่า 60 ไร่
ท่าเทียบเรือ ARC ท่าเทียบเรือ SPRC   -                 ความยาวท่ารวม 1,045 เมตร-                 ท่าขนถ่ายน้ำมัน ขนาด 810 เมตร-                 ท่าขนถ่ายก๊าซ ขนาด 235 เมตร-                 พื้นที่หลังท่า 42 ไร่ 
ท่าเทียบเรือ RRC
ท่าเทียบเรือ GLOW SPP     -                 ความยาวท่าเทียบเรือ 260 เมตร-                 รับถ่านหินส่งเข้าโรงงานไฟฟ้าโดยสายพานลำเลียงระบบปิด
ท่าเทียบเรือ MTT     -                 ท่าที่ 1 ความยาว 370 เมตร-                 ท่าที่ 2 ความยาว: 225 เมตร-                 พื้นที่หลังท่า  126 ไร่ 1 งาน 90.53 ตารางวา

ท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด  ระยะ  2

                มีพื้นที่ประกอบอุตสาหกรรมประมาณ  1,470  ไร่  แบ่งเป็นพื้นที่ถมทะเลแล้ว 380 ไร่ และยังไม่ถมทะเล  1,090 ไร่  ปัจจุบันบริษัท  บีแอลซีพี  เพาเวอร์  จำกัด ได้ขอใช้พื้นที่  600  ไร่ เพื่อก่อสร้างโรงไฟฟ้า  BLCP  สำหรับจำหน่ายกระแสไฟฟ้าให้กับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย  (กฟผ.) โดยโรงไฟฟ้า BLCP  ได้ลงนามในสัญญาใช้พื้นที่กับการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่  30  มิถุนายน  2543  ประกอบด้วย ท่าเทียบเรือยาว  380  เมตร โรงไฟฟ้า  ขนาด  1,400  MW  จำนวน  360  ไร่  ที่ดินสำหรับเก็บถ่านหิน  240  ไร่

                ปัจจุบันมีการเพิ่มขึ้นของโรงงานอุตสาหกรรม  การจัดตั้งโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมของเชลล์และคาลเท็กซ์  ทำให้มีความต้องการ ใช้ท่าเรือหรือพื้นที่ท่าเรือเพิ่มมากขึ้น  สำหรับบรรทุกน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์  ทำให้ความถี่การใช้ท่าเรือสูงขึ้นถึง  2,000 – 4,000  ลำต่อปี  ดังนั้น ท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุดจึงมีโครงการขยายท่าเรือสำหรับรองรับอุตสาหกรรมต่าง ๆ ต่อไปในอนาคต

การคมนาคมทางอากาศ

                สนามบินอู่ตะเภาเป็น สนามบินพาณิชย์ ตั้งอยู่ที่บริเวณพื้นที่ตำบลพลา อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง ซึ่งใกล้เคียงกับเทศบาลเมืองมาบตาพุด ปัจจุบันมีการให้บริการ  ดังนี้

                – เป็นสนามบินสำรองของท่าอากาศยานดอนเมือง

                – เป็นศูนย์การขนถ่ายสินค้าทางอากาศ – ทะเล

                – เป็นที่ขึ้น – ลงทางเทคนิค  (การซ่อมบำรุง)

                - ใช้เป็นที่ฝึกบินของนักบินพาณิชย์

                – ส่งเสริมการขยายตัวของเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำ

                – ใช้เป็นที่แสดงกิจกรรมการบิน  ทั้งด้านทหารและพลเรือน

                – เป็นศูนย์ซ่อมเครื่องบินทั้งของไทยและต่างประเทศ

                – ใช้เป็นศูนย์กลางการผลิตและขนส่งทางอากาศนานาชาติ  เปิดให้บริการเที่ยวบินเส้นทางภายในประเทศ  ได้แก่  อู่ตะเภา – สมุย และอู่ตะเภา – ภูเก็ต

การประปา

                อยู่ในเขตความรับผิดชอบการผลิต – จ่ายน้ำของสำนักงานประปาส่วนภูมิภาคบ้านฉาง โดยมีข้อมูลจำนวนครัวเรือนและการใช้น้ำ ดังนี้

                – จำนวนผู้ใช้น้ำประปา  ในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด  6,237  ราย

                – จำนวนหน่วยงานเจ้าของกิจการประปาในเขตเทศบาล/ประปาส่วนภูมิภาค  ไม่มี

                – จำนวนน้ำประปาที่ผลิตได้ในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด  เฉลี่ย  6,903  ลบ.ม./วัน

                - แหล่งน้ำดิบที่ใช้ผลิตน้ำประปาในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด  ไม่มี

หมายเหตุ:     ข้อมูล  ณ  เดือนมกราคม  2551

ที่มา:      สำนักงานประปาบ้านฉาง

การไฟฟ้า

                อยู่ในเขตความรับผิดชอบการจ่ายกระแสไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคมาบตาพุด โดยมีข้อมูลการบริการ ดังนี้

                – จำนวนครัวเรือนที่มีไฟฟ้าใช้ในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด  จำนวน  16,002  ครัวเรือน

                – พื้นที่ที่ได้รับบริการไฟฟ้า  คิดเป็นร้อยละ  100  ของพื้นที่ทั้งหมดในเขตเทศบาล

                – ไฟฟ้าสาธารณะ  (ไฟฟ้าส่องสว่าง)  จำนวน  72  จุด

                – ถนนในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดที่มีไฟฟ้าสาธารณะ  จำนวน  140  สาย

หมายเหตุ: ข้อมูล  ณ  เดือนมกราคม  2551

ที่มา:            การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคมาบตาพุด

การสื่อสารและโทรคมนาคม

                – ที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขในพื้นที่เขตเทศบาล  จำนวน  2  แห่ง

                – จำนวนโทรศัพท์ส่วนบุคคลในพื้นที่เขตเทศบาล  จำนวน  ประมาณ  5,215  เลขหมาย

                – จำนวนโทรศัพท์สาธารณะในเขตพื้นที่  จำนวน  ประมาณ  100  ตู้

หมายเหตุ:    ข้อมูล  ณ  เดือนมกราคม  2551

ที่มา:              บริษัท  ทีโอที  จำกัด  มหาชน  (ส่วนบริการลูกค้ามาบตาพุด)

ลักษณะการใช้ที่ดิน

                การใช้ประโยชน์ที่ดินของเทศบาลเมืองมาบตาพุดเป็นไปตามกฎกระทรวงให้ใช้ผังเมือง รวมบริเวณอุตสาหกรรมหลัก และชุมชน  จังหวัดระยอง  กำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินตามแผนผังที่ได้จำแนกประเภทและแสดงโครงการคมนาคมและ ขนส่งท้ายกฎ กระทรวง  ให้เป็นไปดังต่อไปนี้

 ตารางที่ 4.23 ลักษณะการใช้ที่ดิน

ลำดับ ที่ดินในบริเวณที่กำหนด ให้เป็นที่ดินประเภท
1 สีเหลือง ที่อยู่อาศัยหนาแน่นน้อย
2 สีส้ม  ที่อยู่อาศัยหนาแน่นปานกลาง
3 สีม่วง  อุตสาหกรรม และคลังสินค้า
4 สีเขียว  ชนบท และเกษตรกรรม
5 สีเขียวอ่อน  ที่โล่ง เพื่อนันทนาการและการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
6 สีเขียวมะกอก  สถาบันการศึกษา
7 สีเทาอ่อน  สถาบันศาสนา
8 สีน้ำเงิน  สถาบันราชการ การสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ
9 สีชมพู โครงการคมนาคมและขนส่ง
pic

การแก้ปัญหาด้วย EIA และ HIA

ปัจจุบันมีความพยายามที่จะแก้ปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นในพื้นที่มาบตาพุดโดยในด้านปัญหาสิ่งแวดล้อมมีการบังคับให้โรงงานในพื้นที่ต้องจัดทำการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact Assessment หรือ EIA) และการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (Health Impact Assessment หรือHIA) ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 มาตรา 67 วรรค 2 ที่ระบุว่า “การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว” ถึงแม้ว่าจะมีการควบคุมปัญหามลพิษที่ดีขึ้นกว่าในอดีตแต่ก็ยังไม่สามารถแน่ใจได้ว่าการแก้ไขปัญหาดังกล่าวมีการทำอย่างจริงจังเพียงใดและข้อมูลที่เปิดเผยมีความน่าเชื่อถือมากน้อยเพียงใดโดยเฉพาะด้านการปล่อยมลพิษทางอากาศนั้น บางครั้งเมื่อลงไปเก็บข้อมูลในพื้นที่ก็ยังสามารถสัมผัสได้ แต่เนื่องจากมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นไม่สามารถกักเก็บมาเป็นหลักฐานได้ ความไม่มั่นใจว่ามีการตรวจวัดมลพิษและเก็บรวบรวมข้อมูลมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งไม่สามารถบังคับใช้กฏหมายได้อย่างเข้มงวดแท้จริงเหมือนประเทศพัฒนาแล้ว ทำให้ข้อมูลด้าน EIA และ HIA ยังไม่เป็นที่เชื่อถือมากนัก ความขัดแย้งที่เริ่มเปลี่ยนไป นอกจากการพยายามแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมตามกฏหมายที่กล่าวมาข้างต้นก็มีการส่งเสริมให้ชุมชนในพื้นที่ช่วยกันป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เดิมพื้นที่มาบตาพุดมีชุมชนทั้งสิ้น 25 ชุมชนต่อมาจำนวนชุมชนก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนปัจจุบันมี 33 ชุมชน โดยแต่ละชุมชนจะมีประธานและคณะกรรมการชุมชนเพื่อเป็นแกนประสานระหว่างชาวบ้านในชุมชนหน่วยงานภาครัฐ และโรงงานเพื่อให้ข้อมูลรวมทั้งบรรเทาปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชน อย่างไรก็ตามความสำเร็จของการใช้ชุมชนเป็นแกนกลางในการเรียกร้องสิทธิและแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะต้องอาศัยผู้นำชุมชนที่มีความรู้ความสามารถเสียสละและยินดีทำเพื่อชุมชนอย่างแท้จริงไม่ใช่มุ่งหวังเพื่อหาประโยชน์เข้าตนโดยเฉพาะเมื่อมีเงินจากกองทุนพัฒนาชุมชนในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้า นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด กองทุนพัฒนาชุมชนในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าจัดตั้งขึ้นตามความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีตามมติของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ เพื่อให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้า เช่น …

View page »

pic

ข้อมูลมาบตาพุด

ความเป็นมาของการพัฒนานิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่มาบตาพุด การดำเนินการพัฒนาเศรษฐกิจตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 ของประเทศไทย (พ.ศ. 2520 – 2524) ไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เนื่องจากได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันและความแปรผันของตลาดการเงินระหว่างประเทศจึงส่งผลให้สภาพเศรษฐกิจของโลกเกิดภาวะเงินเฟ้อ และเกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ทั้งยังนำมาซึ่งปัญหาการว่างงานที่เพิ่มจำนวนมากขึ้นในประเทศต่างๆ ทั่วโลก สภาพการณ์ดังกล่าวได้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงและโดยตรงต่อเศรษฐกิจของไทยซึ่งไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปได้ทันเวลา ดังนั้นเพื่อรับมือกับสภานการณ์วิกฤติการณ์น้ำมันที่เกิดขึ้นรัฐบาลจึงได้เร่งหาแนวทางเพื่อการพัฒนาพลังงานทดแทน เช่น ก๊าซธรรมชาติ และเพิ่มการใช้ประโยชน์จากแหล่งพลังงานอื่นๆ จากแหล่งภายในประเทศ เช่น ลิกไนต์ พลังน้ำ รวมทั้งการดำเนินมาตรการประหยัดพลังงาน และปรับโครงสร้างการผลิตควบคู่ไป  ขณะเดียวกันผลของการพัฒนาที่ผ่านมาได้ก่อให้เกิดปัญหาการกระจุกตัวของอุตสาหกรรมอยู่ในเฉพาะพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลซึ่งทำให้เกิดปัญหาความแออัดและปัญหาสังคมเมืองตามมา เพื่อแก้ไขปัญหาด้านพลังงานและการกระจุกตัวของอุตสาหกรรมที่เกิดขึ้นในแผนแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 5 จึงได้มีแนวทางดำเนินการโดยเร่งรัดพัฒนาเขตอุตสาหกรรมในบริเวณชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกซึ่งประกอบด้วยพื้นที่ 3 จังหวัด ในบริเวณชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก คือ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทราทั้งนี้เพื่อให้เป็นแหล่งที่ตั้งของอุตสาหกรรมขั้นพื้นฐาน อุตสาหกรรมและก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทย ซึ่งจะใช้เป็นวัตถุดิบป้อนอุตสาหกรรมปิโตรเคมีคอลและอุตสาหกรรมปุ๋ยเคมี   นอกจากนี้ยังส่งเสริมนิคมอุตสาหากรรมในภูมิภาค รวมทั้งสำรวจความเป็นไปได้แถบฝั่งทะเลอื่นๆ เพื่อใช้เป็นเขตอุตสาหกรรมพื้นฐานและอุตสาหกรรมต่อเนื่องด้วยเช่นกัน เหตุผลสำคัญที่รัฐมีแนวทางส่งเสริมให้เกิดการกระจายอุตสาหกรรมไปยังพื้นที่ในบริเวณชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกนั้นสืบเนื่องมาจากภาคตะวันออกเป็นภาคที่มีระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจสูงสุดเมื่อเปรียบเทียบกับภาคอื่นๆ ของประเทศ โดยผลผลิตรวมของภาคตะวันออกในปี 2522 มีสัดส่วนถึงร้อยละ 13.4 ของผลผลิตรวมทั้งประเทศ อีกทั้งมีอัตราการขยายตัวในช่วงปี 2519 – 2522 สูงถึงร้อยละ 12.4 …

View page »

pic

ความขัดแย้งที่เริ่มเปลี่ยนไป

นอกจาก การพยายามแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมตามกฏหมายที่กล่าวมาข้างต้นก็มีการส่ง เสริมให้ชุมชนในพื้นที่ช่วยกันป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เดิมพื้นที่มาบตาพุดมีชุมชนทั้งสิ้น 25 ชุมชนต่อมาจำนวนชุมชนก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนปัจจุบันมี 33 ชุมชน โดยแต่ละชุมชนจะมีประธานและคณะกรรมการชุมชนเพื่อเป็นแกนประสานระหว่างชาว บ้านในชุมชนหน่วยงานภาครัฐ และโรงงานเพื่อให้ข้อมูลรวมทั้งบรรเทาปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชน อย่างไรก็ตามความสำเร็จของการใช้ชุมชนเป็นแกนกลางในการเรียกร้องสิทธิและ แก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะต้องอาศัยผู้นำชุมชนที่มีความรู้ความ สามารถเสียสละและยินดีทำเพื่อชุมชนอย่างแท้จริงไม่ใช่มุ่งหวังเพื่อหา ประโยชน์เข้าตนโดยเฉพาะเมื่อมีเงินจากกองทุนพัฒนาชุมชนในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้า นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด กองทุนพัฒนาชุมชนในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าจัดตั้งขึ้นตามความเห็นชอบของคณะ รัฐมนตรีตามมติของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ เพื่อให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนในพื้นที่รอบโรง ไฟฟ้า เช่น การพัฒนาอาชีพ การสนับสนุนด้านการศึกษา ศาสนา วัฒนธรรม ประเพณี กีฬาและดนตรี การให้บริการด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เป็นต้น การบริหารกองทุนดำเนินการโดยคณะกรรมการบริหารกองทุนประกอบด้วยผู้แทนภาค ประชาชน ผู้แทนจากภาครัฐ โรงไฟฟ้า และผู้ทรงคุณวุฒิ โดยกรรมการผู้แทนภาคประชาชนจะมีจำนวนมากกว่าครึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมด ร่วมกันทำหน้าที่จัดสรรเงินกองทุน ให้ตอบสนองความต้องการของชุมชน จำนวน เงินนำส่งกองทุนฯ ตั้งแต่เดือนกรกฏาคม 2550 ถึงเดือนตุลาคม 2551 มีจำนวนรวม 406,240,058.24 บาท โดยมาจาก 4 กองทุน (กองทุนพัฒนาชุมชนในพื้นที่รอบโรงไฟฟ้า, 2554) ได้แก่ …

View page »

pic

มลภาวะที่มาบตาพุด

จากการสอบถามชาวบ้านในพื้นที่พบว่าเมื่อมีโรงงานเกิดขึ้นในระยะแรกนั้นไม่มีปัญหามากนักเนื่องจากยังมีจำนวนโรงงานไม่มากเพราะโรงงานค่อยๆ ก่อสร้างโดยมีเพียง 3 โรงงานที่เข้ามาคือ โรงงานปุ๋ย NPC และไทยพลาสติกเคมีภัณฑ์ ดังนั้นวิถีชีวิตความเป็นอยู่จึงยังไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงมากนักแต่เมื่อโรงงานขยายจำนวนเพิ่มขึ้นวิถีชีวิตก็เริ่มเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัดโดยพบว่ามีปัญหาสำคัญ 3 ประการเกิดขึ้นคือ การลดลงของทรัพยากรธรรมชาติอย่างเห็นได้ชัด ทรัพยากรทางทะเลที่เคยมีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์เริ่มลดลงอย่างชัดเจน หอยเสียบที่เคยขุดได้อย่างง่ายที่ริมหาดทรายทองก็เริ่มหมดไป ทรัพยากรทางทะเลจำพวกสัตว์น้ำที่เคยมีอย่างอุดมสมบูรณ์ในรัศมี 3 กิโลเมตรก็เริ่มลดลง จนถึงขั้นขาดแคลนทำให้ชาวบ้านที่ทำประมงขนาดเล็กต้องออกเรือไปไกลกว่ารัศมี 3 กิโลเมตรและต้องไปแย่งชิงทรัพยากรกับเรือประมงพาณิชย์ซึ่งไม่เพียงสร้างความขัดแย้งระหว่างชาวบ้านที่มีอาชีพประมงขนาดเล็กกับเรือประมงพาณิชย์เท่านั้น แต่ยังเพิ่มต้นทุนค่าใช้จ่ายด้านน้ำมันในการออกเรือไปไกลว่าเดิม ชาวบ้านที่มีอาชีพประมงเดิมทีออกไปจับสัตว์น้ำในทะเลใช้เวลาไม่ถึงครึ่งวันก็สามารถมีรายได้ 800-900 บาท แต่เมื่อมีโรงงานมากขึ้นมีการถมทะเลทำให้เกิดการกัดเซาะชายฝั่งของคลื่นและส่งผลให้สัตว์น้ำน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด รายได้ของชาวบ้านก็ลดลงตามมาเหลือเพียง 200-300 บาทต่อวัน ขณะที่ค่า    ครองชีพเพิ่มสูงขึ้น ชาวบ้านที่ไม่มีทางเลือกไม่มีการศึกษาก็ต้องทนทำอาชีพประมงต่อไปทั้งที่รายได้ลดลงชาวบ้านบางส่วนก็หันมาทำอาชีพค้าขาย หรือเลี้ยงหอยแมลงภู่แทน ปัญหาแรงงานอพยพจากนอกพื้นที่ ผลจากการขยายจำนวนโรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่มาบตาพุดทำให้เกิดแรงงานนอกพื้นที่อพยพเข้ามาเป็นจำนวนมาก แม้จะทำให้ชาวบ้านบางส่วนมีอาชีพใหม่คือ การเป็นเจ้าของบ้านเช่าและทำให้มีรายได้แต่ก็นำมาซึ่งปัญหาสังคมต่างๆ โดยเฉพาะยาเสพติดซึ่งเดิมก่อนการพัฒนาให้เป็นพื้นที่อุตสาหกรรมนั้นมีแต่เพียงยาเสพติดประเภทกัญชา แต่ปัจจุบันมียาเสพติดหลากหลายประเภทมากขึ้น นอกจากนี้ประชาชนในพื้นที่ยังต้องประสบกับปัญหาอาชญากรรม ปัญหาโรคติดต่อร้ายแรง ปัญหามลพิษทางเสียงจากสถานบริการ ปัญหาขยะ รวมทั้งปัญหาสังคมอื่นๆ ปัญหาแรงงานอพยพจากนอกพื้นที่ที่เกิดขึ้นนี้เป็นผลมาจากการขาดการควบคุมและการจัดทำฐานข้อมูลแรงงานที่เหมาะสมจึงทำให้ยากแก่การควบคุม ปัญหามลภาวะ ประชาชนในพื้นที่เริ่มตระหนักถึงปัญหามลพิษทั้งทางน้ำและทางอากาศเนื่องจากการปล่อยน้ำเสียและอากาศเป็นพิษในพื้นที่ไม่เพียงทำให้หญ้าและต้นไม้ตายรวมทั้งการเกิดโรคพืชใหม่ๆ ขึ้นมาเท่านั้น สัตว์น้ำและคนในพื้นที่ก็ได้รับผลกระทบด้วยเช่นกันโดยบางครั้งทำให้ปลาตายจำนวนมาก ผู้คนที่อาศัยในพื้นที่ก็ได้รับผลกระทบจากกลิ่นสารเคมีต่างๆโดยเฉพาะในช่วงแรกที่ยังไม่มีการควบคุมมลพิษทางอากาศมากนักจนกระทั่งชาวบ้านเริ่มได้รับผลกระทบอย่างหนัก ประมาณ พ.ศ. 2535 (ตารางที่ 2.1) เช่น เกิดอาการแสบจมูก …

View page »

pic

มาบตาพุดจากอดีตถึงวันนี้

พื้นที่มาบตาพุดนั้นเดิมทีเป็นพื้นที่ติดทะเลซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล เช่น ปลา หอย หรือสัตว์น้ำอื่นๆ แม้จะเป็นพื้นที่ที่มีดินปนทรายแต่ก็สามารถเพาะปลูกพืชผลทางการเกษตร เช่น มะม่วง มันสำปะหลัง สับปะรด อ้อยรวมทั้งการทำนาได้อย่างดี ดังนั้นอาชีพดั้งเดิมของคนในชุมชนมาบตาพุดจึงสามารถจำแนกได้เป็น 3 ประเภทหลักคือ อาชีพค้าขาย อาชีพประมง และอาชีพเกษตรกร ต่อมาเมื่อภาครัฐมีแผนเพื่อพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออกโดยมาบตาพุดให้เป็นแหล่งที่ตั้งอุตสาหกรรมเพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจ ทำให้มาบตาพุดเริ่มค่อยๆ เปลี่ยนแปลงไปจนนำมาสู่ปัญหาต่างๆ ในพื้นที่โดยเฉพาะปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างชาวบ้านที่อาศัยในชุมชนกับโรงงานอุตสาหกรรมที่เข้ามาตั้งโรงงานในพื้นที่อันเนื่องมาจากสาเหตุหลักคือมลพิษทางสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้น

View page »

pic

สารคดี ชุดมาบตาพุด

สารคดี ชุดมาบตาพุด 1/6 สารคดี ชุดมาบตาพุด 2/6 สารคดี ชุดมาบตาพุด 3/6 สารคดี ชุดมาบตาพุด 4/6 สารคดี ชุดมาบตาพุด 5/6 สารคดี ชุดมาบตาพุด 6/6

View page »

Uses wordpress plugins developed by www.wpdevelop.com