ระยอง

ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับจังหวัดระยอง

ระยองเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกของประเทศ เป็นเมืองสำคัญทางเศรษฐกิจของประเทศ โดยในระยะแรกเป็นเมืองเกษตรกรรมที่มีชื่อเสียงเรื่องผลไม้ ต่อมาจังหวัดได้พัฒนาแหล่งท่องเที่ยวให้มีภาพลักษณ์ของเมืองท่องเที่ยวที่ไม่ไกลจากรุงเทพ และมีความสงบ สวยงามเป็นธรรมชาติมากกว่าเมืองพัทยา จุดเปลี่ยนของจังหวัดระยองคือการค้นพบก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย ทำให้รัฐบาลได้จัดทำโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก (Eastern Seaboard Development Program) ตั้งแต่ พ.ศ. 2524 ซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด ตลอดระยะเวลา 30 ปีที่ผ่านมา การพัฒนาอุตสาหกรรมทำให้โครงสร้างทางเศรษฐกิจของจังหวัดระยอง ปรับเปลี่ยนจากเกตรกรรมและการท่องเที่ยวเป็นอุตสาหกรรม พ.ศ. 2551 รายได้เฉลี่ยต่อหัวประชากรสูงเป็นอันดับหนึ่งของประเทศ คือ 1,011,476 บาท/คน ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (GPP) เท่ากับ 597,656.9 ล้านบาท โดยผลผลิตมาจากสาขาการทำเหมืองแร่ เหมืองหิน การผลิตอุตสาหกรรม ประมาณร้อยละ 80.29

ขนาดที่ตั้ง

จังหวัดระยองมีพื้นที่ประมาณ 3,552 ตารางกิโลเมตร หรือ 2,220,000 ไร่ (ตารางที่ 3.2) ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกของประเทศไทย ระหว่าง เส้นรุ้งที่ 12-13 องศาเหนือ และ เส้นแวงที่ 101-102 องศาตะวันออก ระยองห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 179 กิโลเมตร

อาณาเขต

ทิศเหนือ              ติดต่อกับเขตอำเภอหนองใหญ่ อำเภอบ่อทอง และ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี

ทิศใต้                   ติดชายฝั่งทะเลระยะทางยาวประมาณ 100 กิโลเมตรของอ่าวไทย

ทิศตะวันออก       ติดต่อกับเขตอำเภอนายายอาม และอำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี

ทิศตะวันตก          ติดต่อกับเขตอำเภอสัตหีบและอำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี

การปกครอง

ระยองแบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ ประกอบด้วย 54 ตำบล 439 หมู่บ้าน และ 80 ชุมชน

– อำเภอเมืองระยอง

– อำเภอแกลง

– อำเภอบ้านค่าย

– อำเภอปลวกแดง

– อำเภอบ้านฉาง

– อำเภอวัง

– อำเภอเขาชะเมา

– อำเภอนิคมพัฒนา

ในด้านการปกครองท้องถิ่น ระยองประกอบด้วย

– องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง

– เทศบาลนคร 1 แห่ง

– เทศบาลเมือง 2 แห่ง

– เทศยาลตำบล (ทต). 23 แห่ง

– องค์การบริหารส่วนตำบล 42  แห่ง

ตารางขนาดพื้นที่ จำนวนตำบล หมู่บ้าน เทศบาล อบต. ชุมชน จำแนกตามรายอำเภอ

อำเภอ เนื้อที่(ตร.กม.) ระยะทาง ถึงจังหวัด(กม.) เขตการปกครอง บ้าน
เทศบาล อบต. ตำบล หมู่บ้าน ชุมชน
รวม 3,551.997 25 42 54 439 80 266,473
เมือง 514.547 0 4 11 11 84 50 114,881
บ้านฉาง 238.372 27 2 3 3 20 17 24,514
แกลง 788.463 47 5 12 15 147 13 48,037
วังจันทร์ 395.249 72 1 4 4 29 0 9,034
บ้านค่าย 489.075 12 1 7 7 66 0 21,716
ปลวกแดง 618.341 45 2 6 6 34 0 23,570
เขาชะเมา 269.950 78 4 4 29 0 8,096
นิคมพัฒนา 238.000 32 2 3 4 30 0 16,625

ที่มา : ที่ทำการปกครองจังหวัดระยอง ข้อมูล ณ  ธันวาคม 2552

การเมือง

จังหวัดระยองมีผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวน 416,466 คน มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 4 คน และสมาชิกวุฒิสภา 1 คน แบ่งเขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็น 2 เขต

– เขตเลือกตั้งที่ 1 จำนวน 315 หน่วยเลือกตั้ง ได้แก่ อำเภอเมือง (ยกเว้น ตำบลสำนักทอง ตำบลกะเฉด) อำเภอบ้านฉาง และอำเภอนิคมพัฒนา

– เขตเลือกตั้งที่ 2  จำนวน 350 หน่วยเลือกตั้ง ได้แก่ อำเภอเมือง (เฉพาะ ตำบลสำนักทอง ตำบล กะเฉด) อำเภอแกลง อำเภอบ้านค่าย อำเภอวังจันทร์ ปลวกแดง  และอำเภอเขาชะเมา

ประชากร

ข้อมูล ณ วันที่  31  ธันวาคม 2551 สรุปจำนวนประชากรของจังหวัดระยองได้ดังนี้

– จำนวนประชากรทั้งสิ้น 589,664 คน

– ประชากรเป็นชาย 295,424 คนและหญิง 303,240 คน

– อำเภอที่มีประชากรมากที่สุดคืออำเภอเมืองระยองจำนวน 231,670 คน

– อำเภอที่มีประชากรน้อยที่สุดคืออำเภอเขาชะเมาจำนวน 23,182 คน

– อัตราความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ยต่อพื้นที่ทั้งหมด 168.54 คน ต่อตารางกิโลเมตร

การจ้างแรงงาน

โครงสร้างของประชากรและกำลังแรงงานของจังหวัดระยองปี 2551 มีผู้อยู่ในวัยกำลังแรงงาน (อายุ 15 ปีขึ้นไป) จำนวน 456,500 คน แบ่งเป็นกำลังแรงงาน 346,019 คน และผู้ไม่อยู่ในกำลังแรงงาน 116,871 คน อายุต่ำกว่า 15 ปี 130,021 คน มี อัตราการว่างงานร้อยละ 1.3 (ตารางที่ 3.3และ 3.4)

ตารางจำนวนประชากร จำแนกตามสถานภาพแรงงาน (พ.ศ. 2549 – 2551)

ปี ประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ประชากรอายุต่ำกว่า 15 ปี รวมยอด
ผู้มีงานทำ ผู้ว่างงาน แรงงานที่รอฤดูกาล กำลังแรงงานรวม ทำงานบ้าน เรียนหนังสือ อื่นๆ ผู้ไม่อยู่ในกำลังแรงงาน
2549 311,610 3,955 255 315,819 41,552 29,082 33,882 104,515 109,281 529,615
2550 313,858 4,821 741 319,420 41,405 29,965 34,401 105,771 108,443 533,634
2551 332,848 3,767 463 337,078 41,068 29,457 37,910 108,435 118,956 564,469

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ 2551

ตารางจำนวนผู้ว่างงาน และอัตราการว่างงาน จำแนกตามเพศ (พ.ศ. 2549 – 2551)

ปี จำนวนผู้ว่างงาน อัตราการว่างงาน
รวม ชาย หญิง รวม ชาย หญิง
2549 3,955 2,245 1,709 1.25 1.33 1.20
2550 4,821 3,034 1,787 1.50 1.78 1.23
2551 3,767 2,480 1,287 1.10 1.35 0.85

หมายเหตุ: อัตราการว่างงาน = (ผู้ไม่มีงานทำ/กำลังแรงงานรวม) x 100

ที่มา: การสำรวจภาวะการทำงานของประชากร จังหวัดระยอง

สภาพเศรษฐกิจ

ระยองเป็นจังหวัดที่มีสภาพเศรษฐกิจดี จากข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติพบว่าผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัดปี 2551 มีมูลค่า 597,657 ล้านบาท ซึ่งเป็นผลจากการผลิตด้านอุตสาหกรรมเป็นส่วนใหญ่ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมปิโตรเลียม และปิโตรเคมี มีมูลค่าผลิตภัณฑ์เฉลี่ยต่อหัว เท่ากับ 1,011,476 บาท/ คน /ปี เป็นลำดับที่ 1 ของประเทศ

โครงสร้างเศรษฐกิจของจังหวัด ระยอง ( ปี พ.ศ. 2551) สาขาการผลิตนอกภาคเกษตรกรรมมีมูลค่ารวมสูงถึง 578812.4 ล้านบาท โดยการผลิตสาขาอุตสาหกรรม มีมูลค่าสูงสุดคือ 253,374.5 ล้านบาท สาขาการทำ   เหมืองแร่และเหมืองหินมีมูลค่า 226,460.3 ล้านบาท การไฟฟ้า ก๊าซ และการประปา มีมูลค่า 42,260 ล้านบาท ในขณะที่การผลิตภาคเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรรม การล่าสัตว์ และ การป่าไม้สาขาการประมง มีมูลค่ารวมเพียง 18,845 ล้านบาท (ตารางที่ 3.5-3.7 และแผนภาพที่ 3.2-3.4)

ผลิตภัณฑ์จังหวัดและรายได้ประชากรจำแนกตามสาขาของจังหวัดระยอง (พ.. 2545-2552)

สาขาการผลิต 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552p1
ภาคเกษตร 8,945 10,369 11,359 12,735 14,704 16,526 18,845 17,202
เกษตรกรรม การล่าสัตว์ และการป่าไม้ 4,924 6,534 7,787 9,416 11,461 13,456 15,766 13,725
การประมง 4,021 3,835 3,572 3,319 3,242 3,070 3,079 3,477
ภาคนอกเกษตร 269,504 305,855 353,193 439,149 522,104 592,718 578,812 533,000
การทำเหมืองแร่ และเหมืองหิน 83,999 100,862 114,437 153,205 183,830 196,559 226,460 194,665
การผลิตอุตสาหกรรม 138,859 153,551 176,736 211,610 258,645 304,329 253,375 238,205
การไฟฟ้า ก๊าซ และการประปา 16,674 19,097 24,525 27,855 31,115 38,521 42,260 43,783
การก่อสร้าง 2,959 3,429 3,277 4,084 4,793 4,300 4,566 3,990
การขายส่ง การขายปลีก การซ่อมแซมยานยนต์ จักรยานยนต์ ของใช้ส่วนบุคคล และของใช้ในครัวเรือน 7,677 8,680 9,621 10,322 11,604 13,012 14,573 13,345
โรงแรม และภัตตาคาร 1,473 1,544 1,848 2,189 2,503 2,728 2,869 2,722
การขนส่ง สถานที่เก็บสินค้า และการคมนาคม 4,635 4,826 6,483 11,983 10,484 12,626 12,928 13,648
ตัวกลางทางการเงิน 1,539 1,585 1,907 2,531 2,518 2,840 3,195 3,146
บริการด้านอสังหาริมทรัพย์ การให้เช่า และบริการทางธุรกิจ 1,749 1,898 2,068 2,320 2,494 2,607 2,605 2,709
การบริหารราชการแผ่นดิน และการป้องกันประเทศ รวมทั้งการประกันสังคมภาคบังคับ 6,851 6,924 8,475 8,930 9,632 10,241 10,667 11,231
การศึกษา 1,555 1,596 1,749 2,058 2,271 2,585 2,891 3,090
การบริการด้านสุขภาพ และงานสังคมสงเคราะห์ 1,022 1,204 1,324 1,282 1,392 1,525 1,559 1,614
การบริการชุมชน  สังคม และบริการส่วนบุคคลอื่นๆ 472 615 697 734 776 794 810 796
ลูกจ้างในครัวเรือนส่วนบุคคล 41 43 46 47 49 52 55 57
ผลิตภัณฑ์จังหวัด 278,448 316,224 364,552 451,884 536,808 609,244 597,657 550,202
มูลค่าผลิตภัณฑ์เฉลี่ยต่อคน (บาท) 508,382 570,015 648,804 793,926 930,559 1,042,979 1,011,476 921,251
ประชากร (1,000 คน) 548 555 562 569 577 584 591 597

ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ http://www.nesdb.go.th/Default.aspx?tabid=96

รูป เปรียบเทียบมูลค่าผลิตภัณฑ์เฉลี่ยต่อคนของจังหวัดระยอง และทั้งประเทศ (บาท)

ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

เปรียบเทียบมูลค่าผลิตภัณฑ์เฉลี่ยต่อคนของจังหวัดภาคตะวันออก และทั้งประเทศ (บาท)

(Gross Regional and Provincial Products 2009p1 Estimation)

จังหวัด 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552p1
ชลบุรี 246,277 253,797 263,704 316,455 361,301 397,074 400,456 385,366
ฉะเชิงเทรา 143,793 206,596 240,340 227,130 263,062 306,095 334,070 286,271
ระยอง 508,382 570,015 648,804 793,926 930,559 1,042,979 1,011,476 921,251
ตราด 61,082 62,829 67,468 72,420 82,147 83,482 90,753 92,532
จันทบุรี 45,273 47,729 52,571 58,923 65,165 73,473 78,115 75,664
นครนายก 50,169 52,654 55,008 58,935 61,140 66,541 73,803 71,595
ปราจีนบุรี 117,953 129,264 143,734 156,893 161,916 160,820 168,114 153,495
สระแก้ว 36,115 38,188 40,484 44,402 49,195 55,140 59,552 59,451
ค่าเฉลี่ยประเทศ 85,947 92,485 100,564 108,956 119,715 129,159 136,511 135,281

รูป เปรียบเทียบมูลค่าผลิตภัณฑ์เฉลี่ยต่อคนของจังหวัดภาคตะวันออก และทั้งประเทศ (บาท)

ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ       http://www.nesdb.go.th/Default.aspx?tabid=96

ตารางสัดส่วนผลิตภัณฑ์จังหวัดระยองจำแนกตามสาขาหลักการผลิต (พ.ศ. 2545-2552)

ประเภท 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552p1
ภาคเกษตร 3.21% 3.28% 3.12% 2.82% 2.74% 2.71% 3.15% 3.13%
การทำเหมืองแร่ เหมืองหิน การผลิตอุตสาหกรรม 80.04% 80.45% 79.87% 80.73% 82.43% 82.21% 80.29% 78.67%
การไฟฟ้า ก๊าซ และการประปา 5.99% 6.04% 6.73% 6.16% 5.80% 6.32% 7.07% 7.96%
อื่นๆ 10.76% 10.23% 10.29% 10.29% 9.04% 8.75% 9.49% 10.24%
รวม 100.00% 100.00% 100.00% 100.00% 100.00% 100.00% 100.00% 100.00%

สัดส่วนผลิตภัณฑ์จังหวัดระยองจำแนกตามสาขาหลักการผลิต (พ.ศ. 2545-2552)

Leave a Reply