«

»

Jun
05

สารเคมีที่เกี่ยวข้อง

สารเคมีที่เกี่ยวข้อง

สารเคมีที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วยการจำแนกสารเคมีตามลักษณะอันตราย ปริมาณสารเคมีที่เก็บ ที่ใช้ สารเคมีที่พบในเขตอุตสาหกรรมมาบตาพุด  สารเคมีที่พบในเขตอุตสาหกรรมมาบตาพุด

การจำแนกสารเคมีตามลักษณะอันตราย

กลุ่มความอันตรายของสารเคมีแบ่งเป็น ความอันตรายด้านกายภาพ ความอันตรายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

ความอันตรายด้านกายภาพแบ่งเป็น 16 ประเภท ได้แก่

  1. วัตถุระเบิด (Explosive)
  2. แก๊สไวไฟ (Flammable gases)
  3. ละอองลอยไวไฟ (Flammable aerosols)
  4. แก๊สออกซิไดซ์ (Oxidizing gases)
  5. แก๊สภายใต้ความดัน (Gases under pressure)
  6. ของเหลวไวไฟ (Flammable liquid)
  7. ของแข็งไวไฟ (Flammable solids)
  8. สารที่ทำปฏิกิริยาได้ด้วยตัวเอง (Self-reactive substances)
  9. ของเหลวที่ติดไฟได้ง่ายในอากาศ (Pyrophoric liquids)
  10. ของแข็งที่ติดไฟได้ง่ายในอากาศ (Pyrophoric solids)
  11. สารที่เกิดความร้อนได้เอง (Self-heating substances)
  12. สารให้แก๊สไวไฟเมื่อสัมผัสกับน้ำ (Substances, which on contact with water, emit flammable gases)
  13. ของเหลวออกซิไดซ์ (Oxidizing liquids)
  14. ของแข็งออกซิไดซ์ (Oxidizing solids)
  15. สารเพอร์ออกไซด์อินทรีย์ (Organic peroxides)
  16. สารกัดกร่อนต่อโลหะ (Corrosive to metal)

ความอันตรายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมสามารถแบ่งได้เป็น 10 ประเภทได้แก่

  1. สารพิษเฉียบพลัน (Acute toxicity)
  2. สารกัดกร่อนหรือระคายเคืองต่อผิวหนัง (Skin corrosion/Irritation)
  3. สารอันตรายร้ายแรง /ระคายเคืองต่อตา (Serious eye damage/eye irritation)
  4. สารที่ทำให้เกิดการแพ้ต่อผิวหนังหรือทางเดินหายใจ(Respiration or skin sensitizer)
  5. สารก่อกลายพันธุ์ (Germ cell mutagenicity)
  6. สารก่อมะเร็ง (Carcinogenicity)
  7. สารพิษต่อระบบสืบพันธุ์ (Reproductive toxicity)
  8. สารพิษต่อระบบอวัยวะเฉพาะที่ จากการสัมผัสเพียงครั้งเดียว (specific target organ systemic toxicity Single exposure)
  9. สารพิษต่อระบบอวัยวะเฉพาะที่ จากการสัมผัสหลายครั้ง (specific target organ systemic toxicity Repeated exposure)
  10. สารอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมในน้ำ (Hazardous to the aquatic environment)

ตารางแสดงความอันตรายของสารพิษตามระบบ GHS แสดงในภาคผนวก ก. โดยมีสัญลักษณ์ที่ใช้ดังนี้

–  หมายเลข 1-16 ในช่อง ความอันตรายด้านกายภาพ แสดง ความอันตรายทางกายภาพ ทั้ง 16 ประเภท ดังที่กล่าวข้างต้น

–  หมายเลข 1-10 ในช่อง ความอันตรายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม แสดง ความอันตรายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ทั้ง 10 ประเภท ดังที่กล่าวข้างต้น

–  เครื่องหมาย Y คือ เครื่องหมายที่ใช้แทนการเลือกประเภทความอันตรายของสารเคมี ทางด้านกายภาพและด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

ปริมาณสารเคมีที่เก็บ และใช้งาน

รายชื่อและปริมาณวัตถุอันตรายที่มีการเก็บรักษาในพื้นที่จังหวัดระยอง ประจำปี 2552 แสดงในตาราง

ตารางที่ ปริมาณวัตถุอันตรายที่มีการเก็บรักษาในพื้นที่จังหวัดระยอง ประจำปี 2552

ลำดับ รายชื่อวัตถุอันตราย ปริมาณ ( ตันต่อปี )
นอกนิคมฯ ในนิคมฯ รวม
1 1,3-Butadiene ( buta-1,3-diene) 1.0000 760.0000 761.0000
2 1,4 -Butanediol (1,4-butylen glycol;tetramethylene 5.0000 5.0000
3 Acetic acid 5.0000 925.3000 930.3000
4 Acetone 0.0800 1,074.0000 1,074.0800
5 Acrylonitrile 152.0000 225.9350 377.9350
6 Ammonia anhydrous 9,348.4000 2,736.7200 12,085.1200
7 Benzene 600.0000 2,269.0000 2,869.0000
8 Bis(2-ethylhexyl) Phthalate;di-(2-tehylhexyl) 40.0100 40.0100
9 Borax 2.0000 2.0000
10 Boric acid 0.0380 0.0380
11 Cyclohexylamine 0.0500 0.0500
12 Diphenylmethane-4,4-diisocyanate 55.0050 1.0000 56.0050
13 Epichlorohydrin 6.0000 6.0000
14 Ethanethiol ( Ethyl mercaptan;Ethyl sulfhydrate) 0.1200 0.1200
15 Ethylene dichloride 5,950.0050 5,950.0050
16 Fluorine 0.0025 0.0025
17 Ferbam 0.0200 0.0200
18 HCFC-141 3.6000 3.6000
19 HCFC-22 3.0000 3.0000
20 Hexeamethylene diiocyanate 2.0000 3.2000 5.2000
21 HFC-134 0.1000 0.1000
22 HFC-134a 0.1500 0.1500
23 HFC-227ea 0.0490 0.0490
24 Hydrogen sulfide 0.0176 0.0176
25 Hydroquinone 0.1350 0.0800 0.2150
26 Isophorone diiocyanate 0.6200 0.6200
27 Lead oxide,momo 4.0000 4.0000
28 Methyl ethyl ketone 2.0200 0.2000 2.2200
29 Methyl ethyl ketone peroxide 0.1000 0.1000
30 Methyldiethanolamine 0.0990 0.1000 0.1990
31 N,N-dimethylacetamide;(Acetic acid) 0.0766 0.0766
32 Methyl methacrylate 70.0000 70.0000
33 Nitric oxide 0.0040 0.0040
34 o-cresol 0.3000 0.3000
35 Perchloroethylene;(tetrachloroethylene) 0.0020 0.0100 0.0120
36 Phenol 150.0000 150.0000
37 Propylene oxide;1,2-epoxypropylene;methyl 105.5000 276.0000 381.5000
38 Sodium borate 0.0098 0.0098
39 styrene monomer 0.0100 0.0100
40 Sulfur 10.4800 0.0022 10.4822
41 Sulfur acid 622.5000 1,410.0000 2,032.5000
42 Sulphur hexafluoride 0.0011 0.1115 0.1126
43 Thiram 0.0100 0.1630 0.1730
44 Toluene 1,121.1700 1,600.4300 2,721.6000
45 Triethanolamine 24.6200 24.6200
46 Vinyl acetate monomer 20.0000 20.0000
47 Vinyl chloride monomer 7,095.0000 7,095.0000
48 Ziram; (zinc dimethyl dithiocarbamate) 0.0100 0.0036 0.0136
รวม 12,160.7219 24,521.8480 36,682.5699

ที่มา : กรมโรงงานอุตสาหกรรมม2552

สารเคมีที่พบในเขตอุตสาหกรรมมาบตาพุด

สารเคมีที่พบในเขตอุตสาหกรรมมาบตาพุดได้จากแบบสำรวจเคมีซึ่งเป็นแบบสำรวจที่สถานประกอบการต้องจัดส่งให้เทศบาลเมืองมาบตาพุดตามแบบฟอร์มที่กำหนดให้ ประกอบด้วย

–    ชื่อบริษัท

–    ประเภทกิจการ

–    ทะเบียนโรงงาน

–    วันที่ให้ข้อมูล

–    ชื่อสารเคมี

–    สถานะของสารเคมี CAS.No UN

–    CLASS (ตาม UN NO)

–    ปริมาณการใช้เฉลี่ย (ตัน/ปี)

–    มูลค่า บาท/ปี

–    ปริมาณการเก็บในโรงงาน

–    แหล่งที่มา(ประเทศ)

–    การจัดประเภทสารเคมีตาม พระราชบัญญัติวัตถุอันตรายการนำข้อมูลไปใช้ต้องกระทำด้วยความระมัดระวังเนื่องจาก การจำแนกเป็นสารเคมีอันตรายไม่ได้หมายความว่าโรงงานดังกล่าวเป็นโรงงานที่ผลิตสารเคมีอันตราย และสร้างปัญหาให้กับชุมชน เพราะอันตรายจากสารเคมีจะต้องเกิดจากจำนวนที่มากพอ การทำปฏิกริยากับสารเคมีชนิดอื่น ดังนั้นถ้ามีปริมาณสารเคมีที่ไม่มากนักและมีระบบการป้องกันที่ดีก็จะไม่เกิดปัญหากับสภาพแวดล้อม ตัวอย่างรายงานแบบสำรวจเคมีแสดงในภาคผนวก ข. (ซึ่งคณะนี้ยังอยู่ระหว่างให้นักวิจัยด้านเคมีตรวจสอบความถูกต้อง)

นอกจากการสำรวจดังกล่าวข้อมูลประเมินกากอุตสาหกรรมของโรงงาน รายอำเภอ ของกรมโรงงานอุตสาหกรรมของแยกตามรายชื่อตามอำเภอ (http://reg.diw.go.th/factory/tumbol.asp) พบว่าจำนวนโรงงานในเขตอำเภอเมืองจังหวัดระยองที่ปล่อยกากอุตสาหกรรม สามารถสรุป ได้ในตาราง

ตารางที่ จำนวนโรงงานในเขตอำเภอเมืองจังหวัดระยองที่ปล่อยกากอุตสาหกรรม

จำนวนกากอุตสาหกรรม (กก./ปี) จำนวนโรงงานที่มีกากอันตราย จำนวนโรงงานที่มีกากไม่อันตราย
ตั้งแต่ 1,000.000 5 12
ตั้งแต่ 100,000 44 60
ตั้แต่ 10,000 136 322
ตั้งแต่ 1000 194 185
ต่ำกว่า 1,000 321 121
จำนวนโรงงานรวม 702 700

ที่มา: กรมโรงงานอุตสาหกรรม

โดยทั้ง 700 โรงงาน ที่มีกากอันตราย เท่ากับ 24,896,662.40 กิโลกรัมต่อปี และกากไม่อันตรายเท่ากับ 90,969,171.00 กิโลกรัมต่อปี โดยรายชื่อของแต่ละโรงงานสามารถดูได้ที่(http://reg.diw.go.th/factory/tumbol.asp)

ถ้าวัดปริมาณของเสียอันตรายจากชุมชนตามรายเทศบาลในปี 2553 มีจำนวนรวม 733 ตัน ปริมาณ ของเสียอันตรายในแต่ละเทศบาลแสดงในตารางที่ 4.28

ตารางที่ ปริมาณของเสียอันตรายจากชุมชน พ.ศ. 2552

รายชื่อเทศบาล ปริมาณของเสียอันตรายจากชุมชน (ตัน)
เทศบาลนครระยอง 360
เทศบาลเมืองมาบตาพุด 165
เทศบาลเมืองบ้านฉาง 80
เทศบาลตำบลเนินพระ 31
เทศบาลตำบลทับมา 34
เทศบาลตำบลมาบข่าพัฒนา 17
เทศบาลตำบลมาบข่า 21
เทศบาลตำบลบ้านฉาง 25
รวม 733

การของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมและชุมชนดังกล่าง ได้มีการจัดเก็บโดยบริษัทและนำไปกำจัดด้วยวิ๊ต่างๆ ดังตาราง

ตารางที่ ปริมาณของเสียอันตรายที่ผู้รับจัดการภายในจังหวัด  รับจัดการในปี 2551

รายชื่อ ปริมาณ (กิโลกรัม) วิธีการกำจัด
แจ้งรับกำจัด กำจัด
1. บริษัทเอเชีย รีไฟนิ่ง  จำกัด 1,516,865.80 1,509,156.80
112.80 112.80 นำกลับมาใช้ซ้ำ
1,471,170.00 1,466,523.00 นำตัวทำละลายกลับมาใช้ใหม่
11,958.00 8,998.00 นำกลับมาใช้ประโยชน์
223.00 223.00 ทำเชื้อเพลิงผสม
32,322.00 32,297.00 เป็นเชื้อเพลิงทดแทน
1,080.00 1,003.00 N/A
2. บริษัท  บริหารและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม  จำกัด 29,082,727.41 29,217,702.43
6,454,537.24 6,573,571.24 ฝังกลบอย่างปลอดภัย
2,602,481.31 2,603,581.31 เป็นเชื้อเพลงทดแทน
19,588,244.22 19,603,085.24 ทำเชื้อเพลิงผสม
437,464.64 437,464.64 N/A
3. บริษัท  เวิล์ด  เวสท์  จำกัด 2,218,558.99 2,218,558.99
51,100.00 51,100.00 นำตัวทำละลายกลับมาใช้ใหม่
2,256.00 2,256.00 เป็นเชื้อเพลงทดแทน
2,161,582.99 2,161,582.99 นำกลับมาใช้ประโยชน์
3,620.00 3,620.00 N/A
4. บริษัท  ระยอง  เวสท์  แมนเนจเม้นท์  แอนด์ รีไซเคิล จำกัด 1,672,510.52 1,697,410.52
600,323.69 600,023.69 นำตัวทำละลายกลับมาใช้ใหม่
1,054,346.83 1,079,546.83 นำกลับมาใช้ประโยชน์
2,200.00 2,200.00 เป็นเชื้อเพลิงทดแทน
15,640.00 15,640.00 ทำเชื้อเพลิงผสม
5. ห้างหุ้นส่วนจำกัด  วริศ  โลหะกิจ 835,519.33 835,473.27
835,519.33 835,473.27 นำกลับมาใช้ประโยชน์
6. ห้างหุ้นส่วนจำกัด  ชื่นกอบชัย  ลัคกี้  ออยล์ 307,800.00 307,800.00
22,400.00 22,400.00 นำกลับมาใช้ประโยชน์
7. บริษัท  เจพี รีไฟนิ่ง  จำกัด 285,400.00 285,400.00 ทำเชื้อเพลิงผสม
655,729.69 655,729.69
651,461.69 651,461.69 นำกลับมาใช้ประโยชน์
4,268.00 4,268.00 N/A
รวม 36,289,711.74 34,441,831.70

ที่มา: รายงานระบบเอกสารกำกับการขนส่งของเสียอันตราย  กรมโรงงานอุตสาหกรรม,2552

ถึงแม้จะมีการกำจัดสารเคมีอันตราย ยังพบว่าอุบัติภัยฉุกเฉินจากสารเคมีในเขตควบคุมมลพิษจังหวัดระยอง จากการรายงานของศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินสารเคมี กรมควบคุมมลพิษ ตั้งแต่ พ.ศ. 2549-2552  ซึ่งสามารถสรุปได้ในตาราง

ตารางที่ อุบัติภัยฉุกเฉินจากสารเคมีในเขตควบคุมมลพิษจังหวัดระยอง

ลำดับ เหตุการณ์ ลักษณะการเกิดเหตุการณ์ สถานที่เกิดเหตุ ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บ(ราย)
การรั่วไหล เพลิงไหม้ ระเบิด โรงงานอุตสาห กรรม การขนส่งทางบก การขนส่งทางทะเล
1 เพลิงไหม้ที่บริษัท GENCO  จำกัด อ. เมือง จ. ระยอง P P
2 ก๊าซแอมโมเนียรั่วไหล นิคม อุตสาหกรรมมาบตาพุด  จ. ระยอง P P
3 สาร Cumene รั่วไหล  บริษัท PTT PHNOL จำกัด จังวหวัดระยอง P P 179
4 เรือบรรทุก LPG  ระเบิด ที่ท่าเทียบเรือมาบตาพุด P P
5 ถังบรรจุสารเคมีลอยติดหาดพลาอ. บ้านฉาง  จ. ระยอง P P
6 ถังบรรจุ Glycerin  ระเบิด  บริษัท  ไทยโอลิโอเคมีจำกัด  นิคม อุตสาหกรรมมาบตาพุด จ. ระยอง P P 1
7 ก๊าซคลอรีนรั่ว  นิคมเหมราชตะวันออก อ. เมือง  จ. ระยอง P P 3
8 สารเคมีรั่วไหล บริษัท  พีทีที โพลีเอท  ทลีน  จำกัด  จ. ระยอง P P 18
9 ก๊าซรั่วไหลในโรงงานเขตอุตสาหกรรมมาบตาพุด P P 30
10 รถบรรทุกก๊าซไนโตรเจนหลุดออกจากรถพ่วง P
11 รถบรรทุกก๊าซไนโตรเจนพลิกคว่ำ นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด P P
12 สารอลูมิเนียมฟอสไฟด์  รั่วบนเรือบรรทุกสินค้า ท่าเรือนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด P P 13
13 ก๊าซบิวทีน-1  รั่วไหลจากเรือบรรทุก ท่าเทียบเรือมาบตาพุดแท้งเทอร์มินอล จ. ระยอง P P 62
14 ก๊าซรั่วไหลบริเวณไซต์งานก่อสร้าง โรงไฟฟ้าโกลด์  โรงงานสยามแผ่นเหล็กวิลาศ  และโรงงานปิโตรเคมีในเครือ ปตท. นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จ. ระยอง P P 6
รวม 11 2 2 10 2 4 312

ที่มา: กรมควบคุมมลพิษ